ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವವೂ ಒಂದು. ದಶ ಧರ್ಮಗಳ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಣವನ್ನೂ ಮನನ, ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಮೆ, ವಿನಯ, ನೇರತೆ, ಶುದ್ಧತೆ, ಸತ್ಯ, ಸಂಯಮ, ತಪ, ತ್ಯಾಗ, ಅಪರಿಗ್ರಹಭಾವ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ—ಇವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಳಜಗತ್ತನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಹತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿದಿನ ಕಸ ಗುಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಬಟ್ಟೆ ಕೊಳೆಯಾದರೆ ತೊಳೆಯುತ್ತೇವೆ. ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಳೆ ಬಂದರೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೋಪ, ಅಹಂಕಾರ, ಅಸೂಯೆ, ಲೋಭ, ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದ ಕಲೆಗಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡಾಗ ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೇ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇಡುವುದು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವ. ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಈ ಪರ್ವವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ನಮ್ಮ ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಬದುಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅವಕಾಶ.
ಬದುಕಿನ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು ಭಾರತೀಯ ದಾರ್ಶನಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮಗಳು ಜೀವನದ ಲೌಕಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಮೋಕ್ಷವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಮಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಧರ್ಮವು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ತತ್ವವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಅರ್ಥವೂ, ಧರ್ಮದ ಮಿತಿಯೊಳಗಿನ ಕಾಮವೂ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಮತೋಲನ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಪತ್ತು, ಸುಖ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಓಡುವಾಗ ಅವುಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯ, ನೀತಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯ ದಿಕ್ಕು ಇರಬೇಕು. ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆ, ಮಾತು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಮೌಲ್ಯ.
ಹೊರಗಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಿಂತ ಒಳಗಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ನಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಆದರೆ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ನೆಮ್ಮದಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆಯೇ? ಒತ್ತಡ, ಅಸಹನೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಅತಿಯಾದ ಆಸೆ, ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿನ ಬಿರುಕು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಅತೃಪ್ತಿ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ದಶಲಕ್ಷಣಗಳು ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಒಳಗಿನ ಜಗತ್ತಿನತ್ತ ತಿರುಗಿಸುತ್ತವೆ. ಉಮಾಸ್ವಾತಿಯವರ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ ಹತ್ತು ಧರ್ಮಲಕ್ಷಣಗಳು: ಉತ್ತಮ ಕ್ಷಮಾ, ಮಾರ್ದವ, ಆರ್ಜವ, ಶೌಚ, ಸತ್ಯ, ಸಂಯಮ, ತಪಸ್ಸು, ತ್ಯಾಗ, ಆಕಿಂಚನ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ. ಇವು ಹತ್ತು ಪದಗಳಲ್ಲ; ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಹತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು.
1. ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮೆಯೇ ಬೆಳಕು “ಕ್ಷಮಾ ವೀರಸ್ಯ ಭೂಷಣಮ್” -ಕ್ಷಮೆ ಶೂರನ ಅಲಂಕಾರ. ಸಣ್ಣ ಮಾತು ದೊಡ್ಡ ಜಗಳವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ನಿಂದನೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಣಿಕ ಕೋಪದಿಂದ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ. ಉತ್ತಮ ಕ್ಷಮೆ ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಮಿಸುವುದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರತೀಕಾರದ ಬದಲು ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು. ಕೋಪವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಬಿಡುವ ಶಕ್ತಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಗೆಲುವು.
2. ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ದವದ ಮದ್ದು ಹಣ, ಹುದ್ದೆ, ಅಧಿಕಾರ, ಜ್ಞಾನ—ಇವೆಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿನಯವಿಲ್ಲದ ಸಾಧನೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. “ನನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತು” ಎನ್ನುವ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾರ್ದವ ನಮಗೆ ಸಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿನಯ, ಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
3. ವಂಚನೆಗೆ ಆರ್ಜವದ ಕಡಿವಾಣ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು, ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು—ಇದು ನಂಬಿಕೆಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಜವ ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರತೆ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಬೇಕಾದರೂ, ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಂಡಭಾವ ಬೇಕಾದರೂ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಬೇಕಾದರೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಅಗತ್ಯ. ಸರಳವಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ವಂಚನೆಯ ಭಾರವಿಲ್ಲದ ಬದುಕು ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
4. ಲೋಭಕ್ಕೆ ಶೌಚದ ಉತ್ತರ “ಸಂತೋಷಃ ಪರಮಂ ಸುಖಮ್” – ಸಂತೃಪ್ತಿಯೇ ಪರಮ ಸುಖ. “ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೇಕು” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಆಸೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ವಸ್ತುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಚಿಂತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಶೌಚವನ್ನು ಕೇವಲ ದೇಹದ ಅಥವಾ ಪರಿಸರದ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಮಶವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವ ಒಳಶುದ್ಧತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. “ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯ ಒಂದು ರೂಪ.
5. ಸುಳ್ಳಿನ ನಡುವೆ ಸತ್ಯದ ದಾರಿ “ಸತ್ಯಂ ವದ, ಧರ್ಮಂ ಚರ”- ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿ; ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸು. ಮಾಹಿತಿಯ ಸ್ಫೋಟದ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚುವುದು, ವದಂತಿಗಳನ್ನು ನಂಬುವುದು ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳದಿರುವುದಲ್ಲ. ಮಾತನಾಡುವ ಮೊದಲು ಯೋಚಿಸುವುದು, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಿಳಿಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೌನ ವಹಿಸುವುದೂ ಸತ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಆಚರಣೆ.
6. ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಸಂಯಮದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೊಬೈಲ್, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ, ಆಹಾರ, ಮನರಂಜನೆ, ಖರೀದಿ—ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಬದುಕಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕದಡಬಹುದು. ಸಂಯಮ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುವುದಲ್ಲ; ಯಾವುದಕ್ಕೂ ದಾಸರಾಗದಿರುವುದು. ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಿತಿ, ಮಾತಿಗೆ ಮಿತಿ, ಖರ್ಚಿಗೆ ಮಿತಿ, ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಮಿತಿ—ಈ ಮಿತಿಗಳೇ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬದುಕಿನ ಬುನಾದಿ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರಬೇಕು; ನಾವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕೈಯಲ್ಲಿರಬಾರದು.
7. ತಕ್ಷಣದ ಸುಖಕ್ಕೆ ತಪದ ಪಾಠ ಇಂದಿನ ಬದುಕು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಕ್ಷಣ ಬಯಸುತ್ತದೆ—ತಕ್ಷಣದ ಫಲ, ತಕ್ಷಣದ ಖ್ಯಾತಿ, ತಕ್ಷಣದ ಯಶಸ್ಸು. ಆದರೆ ಶಾಶ್ವತ ಸಾಧನೆಗೆ ತಾಳ್ಮೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮ ಅಗತ್ಯ. ತಪಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕಠಿಣ ದೈಹಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ಗುರಿಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಬದುಕುವ ಮನೋಬಲವೂ ತಪಸ್ಸಿನ ಒಂದು ರೂಪ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ನಿರಂತರ ಅಧ್ಯಯನ, ಕಲಾವಿದನ ಸಾಧನೆ, ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಮಾಜಸೇವಕನ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನ—ಇವೆಲ್ಲ ತಪದ ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.
8. ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ತ್ಯಾಗದ ಸಂದೇಶ “ತ್ಯಾಗೇನೈಕೇ ಅಮೃತತ್ವಮಾನಶುಃ”- ತ್ಯಾಗದ ಮೂಲಕವೇ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು. “ನನಗೆ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬದಲು “ನಾನು ಏನು ಕೊಡಬಲ್ಲೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿದಾಗ ಬದುಕಿನ ಅರ್ಥವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಯ ನೀಡುವುದು, ಜ್ಞಾನ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಬದಿಗಿಡುವುದು—ತ್ಯಾಗದ ಹಲವು ರೂಪಗಳು. ಸಮಾಜವು ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಯಿಂದಲೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
9. ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಆಕಿಂಚನ್ಯ ಆಸ್ತಿ, ಹಣ, ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನಸ್ಸಿನ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಕಿಂಚನ್ಯ ಅತಿಯಾದ ಪರಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮ್ಯಭಾವದಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳಿರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಷ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯ ಬದಲು, ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಉಳಿದುದರ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಮೋಹವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜೀವನವನ್ನು ಹಗುರಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಕಡಿಮೆ ಪರಿಗ್ರಹ—ಹೆಚ್ಚು ನೆಮ್ಮದಿ; ಕಡಿಮೆ ಆಸೆ—ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೃಪ್ತಿ.
10. ಇಂದ್ರಿಯಾಸಕ್ತಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದ ನಿಯಮ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂಕುಚಿತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೋಡದೆ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ, ಮನಸ್ಸಿನ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಂಯಮದ ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ನಿರಂತರ ಮನರಂಜನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳಿಂದ ಗಮನ ಚದುರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಯಾವುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕು, ಯಾವುದನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು, ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವುದರಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವೇಚನೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣದ ಭಾಗ.
ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೊಸವು; ಮೌಲ್ಯಗಳ ದಾರಿ ಹಳೆಯದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೊಸದಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ದಾರಿ ಹಳೆಯದೇ. ದಶಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಂದೇಶದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮೆ, ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ವಿನಯ, ವಂಚನೆಗೆ ಆರ್ಜವ, ಲೋಭಕ್ಕೆ ಶೌಚ, ಸುಳ್ಳಿಗೆ ಸತ್ಯ, ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಸಂಯಮ, ಆರಾಮಪ್ರಿಯತೆಗೆ ತಪಸ್ಸು, ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ತ್ಯಾಗ, ಅತಿಯಾದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಆಕಿಂಚನ್ಯ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಾಸಕ್ತಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದಶಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಇಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಜೀವನದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಆಚರಣೆ; ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಪಾಠ ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವದ ಹತ್ತು ದಿನಗಳು ಮುಗಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರ ಸಂದೇಶ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯಬಾರದು. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳೋಣ: ಇಂದು ನಾನು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇನೆಯೇ? ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೇನೆಯೇ? ನನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಿದೆಯೇ? ನನ್ನ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಮಿತಿ ಇದೆಯೇ? ನಾನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಏನಾದರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದೇನೆಯೇ?
ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯ ಆರಂಭ. ಹೊರಗಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ಶುದ್ಧತೆ ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆ, ಮಾತು, ನಡೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವ ನಮಗೆ ನೀಡುವ ದೊಡ್ಡ ಸಂದೇಶವೆಂದರೆ—ಜಗತ್ತನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮೊದಲು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸೋಣ. ಆಗ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಪರ್ವವು ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಾಗದೆ, ಜೀವನವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಹತ್ತು ದಾರಿದೀಪಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಮಂಗಳೂರು: ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಹುಲಿ ವೇಷದ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ 14 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಘಟನೆ ಅ.4ರ ಸಂಜೆ ...
ಮಂಗಳೂರು: ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಹುಲಿ ವೇಷದ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ 14 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಘಟನೆ ಅ.4ರ ಸಂಜೆ ...
ಮಂಗಳೂರು: ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಹುಲಿ ವೇಷದ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ 14 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಘಟನೆ ಅ.4ರ ಸಂಜೆ ...
ಮಂಗಳೂರು: ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಹುಲಿ ವೇಷದ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ 14 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಘಟನೆ ಅ.4ರ ಸಂಜೆ ...
ಮಂಗಳೂರು: ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಹುಲಿ ವೇಷದ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ 14 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಘಟನೆ ಅ.4ರ ಸಂಜೆ ...
ಮಂಗಳೂರು: ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಹುಲಿ ವೇಷದ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ 14 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಘಟನೆ ಅ.4ರ ಸಂಜೆ ...
ಮಂಗಳೂರು: ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಹುಲಿ ವೇಷದ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ 14 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಘಟನೆ ಅ.4ರ ಸಂಜೆ ...
ಮಂಗಳೂರು: ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಹುಲಿ ವೇಷದ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ 14 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಘಟನೆ ಅ.4ರ ಸಂಜೆ ...
ಮಂಗಳೂರು: ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಹುಲಿ ವೇಷದ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ 14 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಘಟನೆ ಅ.4ರ ಸಂಜೆ ...
72ನೇ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಪ್ತಾಹದ ಅಂಗವಾಗಿ ಪಂಜ ವಲಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೆಲ್ಯಾಡಿ: “ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನಗಳ ಜೋಡಣೆ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ” ಎಂಬ ಘೋಷವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ...
ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ವತಿಯಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿ ವಲಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಬಾಲಕ–ಬಾಲಕಿಯರ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಹಿರೆಬಂಡಾಡಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ...
ಕೊಕ್ಕಡ: ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿ ಅಂಗವಾಗಿ ಶಿಶಿಲ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಹೀ ಸೇವಾ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭದೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು. ಪಂಚಾಯತ್ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ ಭರತ್ ...
ಕೊಕ್ಕಡ: ಸಂತ ಜೋನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೂತನ ಯಾಜಕರಾಗಿ ಗುರುದೀಕ್ಷೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ರೆ| ಫಾ| ವಿಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಸ್ಟೀವನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಹಾಗೂ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಡಾ| ಸೈಮನ್ ...
ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸಿದ ಆರೋಪ ಎಫ್ಐಆರ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಲ್ಲ: ಬಣಕಲ್ ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಗಾಯಾಳುಗಳ ಆಕ್ರೋಶ ಕೊಕ್ಕಡ: ಮಂತ್ರಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಶಿಲದ ಸ್ನೇಹಿತರಿದ್ದ ಕಾರಿಗೆ ಎದುರಿನಿಂದ ಬಂದ ...